Search This Blog

Download Dnyanjyoti PSI-STI Test Series PDF




            Download Free PSI-STI Test Series 
                                   by 
          ज्ञानज्योती स्पर्धा परीक्षा अभ्यास केंद्र 

Click Below for Download
सराव संच १ 
सराव संच २ 
सराव संच ३ 

उत्तरातालीकेसाठी संपर्क : 9 975806127,9175800509


आकाशवाणी विविधभारती वरती UPSC व MPSC  मार्गदर्शन कार्यशाळा




                                मार्गदर्शक :विशाल भेदुरकर सर (वित्त व लेखा अधिकारी)


आकाशवाणी विविधभारती 
1)पुणे 
दर मंगळवार ९.५५ सकाळी   
दर  गुरुवार १०.२० सकाळी

2)यवतमाळ 
दर बुधवार व शनीवार सकाळी ९.१५ 

3)कोल्हापुर
 दर शुक्रवार व सोमवार ९.२० सकाळी

                                 

ज्ञानज्योती स्पर्धा परीक्षा अभ्यास केंद्र पुणे






विद्यार्थी मित्रांनो, 

राज्यसेवा , PSI-STI च्या परीक्षेसाठी मर्यादित वेळ उपलब्ध असल्यामुळे ध्येय गाठण्यासाठी पुढील काही गोष्टी आत्मसात केल्या तर निश्चित फायदा होईल .हमखास यशासाठी याच ठिकाणी प्रसिध्द होणाऱ्या क्रमवार लेखमालेचा निश्चित लाभ घ्या आणि अधिक च्या माहितीसाठी खालील क्रमांकावर थेट संपर्क साधा  .






  • दररोजच्या वेळापत्रकात,व्यायाम,योगासने,ध्यानधारणा, यांना आलटुन पालटुन निश्चीत करणे.
  • सकारात्मक विचारांच्या साहित्याचे वाचन.
  • नियमीत notes काढणे.
  • सराव  हा परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा घटक असून बहुतेक वेळा आपण फक्त परीक्षा जवळ आल्यावर सरावाकडे लक्ष देतो ,पण हि पद्धत चुकीची आशून त्याएवजी अभ्यासाच्या सुरुवातीपासून सराव करायला हवा .
  • सरावाचा अंतर्भाव दररोजच्या वेळापत्रकात करा.
  • उजळ्णी अर्थात revision ला अभ्यासात न चुकता स्थान द्या
  • त्याचे स्वतंत्र वेळापत्रक बनवा त्यासाठी मार्गदर्शकाची मदत घ्या. 

  • 9975806127 या क्रमांकावर sms करा.
  •  श्री. विशाल भेदुरकर 
  • (वित्त व लेखा अधिकारी)

MPSC PSI Book List

MPSC PSI Book List



अनेक Toppers सोबत चर्चा केल्यानंतर आणि आमच्या मागच्या अनुभवानुसार.....
" PSI पूर्व परीक्षा- पुस्तक संदर्भसूची " जाहीर करत आहोत...


I. इतिहास ( वाचन जास्त आणि output कमी ) 

१. 5वी ते 11 वी क्रमिक पुस्तके ( महाराष्ट्र राज्य )
२. आधुनिक भारताचा इतिहास- ग्रोव्हर & YCMOU SYBA चे पुस्तक
३. आधुनिक महाराष्ट्राचा इतिहास - अनिल कटारे
४. कथा स्वातंत्र्याची - कुमार केतकर ( एकदा वाचा )
५. इंडिया'स स्ट्रगल फॉर इंडिपेंडेन्स- बिपन चंद्रा

II. भूगोल ( Scoring विषय )
१. 5 वी ते 12 वी क्रमिक पुस्तके ( महाराष्ट्र राज्य )
२. NCERT 11 वी & 12 वी ( Physical & India )
३. महाराष्ट्राचा भूगोल - खतीब (limited)
४. भूगोल व पर्यावरण - सवदी
५. Oxford ATLAS Book

III. राज्यशास्त्र ( scoring विषय )
१. ११वी & १२ वी राज्यशास्त्र
२. आपली संसद- सुभाष कश्यप
३. भारतीय राज्यव्यस्था - लक्ष्मीकांत ( VIMP) / कोळंबे
४. पंचायत राज - खंदारे



IV. अर्थशास्त्र ( Concept क्लिअर असतील तरच scoring )१. 9 वी, १० वी क्रमिक
२. NCERT - 11वी
३. अर्थशास्त्र - किरण देसले 
४.आर्थिक पाहणी - भारत & महाराष्ट्र
५. प्रतियोगीता दर्पण - Special issue ऑन Economics

V. सामान्य विज्ञान
१. 5वी ते 10 वी क्रमिक पुस्तके
२. लुसेन्ट सामान्य विज्ञान / General Science
VI. गणित & बुद्धिमत्ता
१. जी किरण

VII. चालू घडामोडी
१.  सकाळ + महाराष्ट टाइम्स
२. द हिंदू किंवा इंडियन एक्सप्रेस ( कोणतेही एक )
३. PIB website (VIMP)- pib.nic.in

VII. Revision साठी Bee Publication चा नवीन अत्यंत उपयुक्त असे गाइड वापरा 

MPSC PSI Book List

MPSC PSI Book List



अनेक Toppers सोबत चर्चा केल्यानंतर आणि आमच्या मागच्या अनुभवानुसार.....
" PSI पूर्व परीक्षा- पुस्तक संदर्भसूची " जाहीर करत आहोत...


I. इतिहास ( वाचन जास्त आणि output कमी ) 

१. 5वी ते 11 वी क्रमिक पुस्तके ( महाराष्ट्र राज्य )
२. आधुनिक भारताचा इतिहास- ग्रोव्हर & YCMOU SYBA चे पुस्तक
३. आधुनिक महाराष्ट्राचा इतिहास - अनिल कटारे
४. कथा स्वातंत्र्याची - कुमार केतकर ( एकदा वाचा )
५. इंडिया'स स्ट्रगल फॉर इंडिपेंडेन्स- बिपन चंद्रा

II. भूगोल ( Scoring विषय )
१. 5 वी ते 12 वी क्रमिक पुस्तके ( महाराष्ट्र राज्य )
२. NCERT 11 वी & 12 वी ( Physical & India )
३. महाराष्ट्राचा भूगोल - खतीब (limited)
४. भूगोल व पर्यावरण - सवदी
५. Oxford ATLAS Book

III. राज्यशास्त्र ( scoring विषय )
१. ११वी & १२ वी राज्यशास्त्र
२. आपली संसद- सुभाष कश्यप
३. भारतीय राज्यव्यस्था - लक्ष्मीकांत ( VIMP) / कोळंबे
४. पंचायत राज - खंदारे

IV. अर्थशास्त्र ( Concept क्लिअर असतील तरच scoring )१. 9 वी, १० वी क्रमिक
२. NCERT - 11वी
३. अर्थशास्त्र - किरण देसले 
४.आर्थिक पाहणी - भारत & महाराष्ट्र
५. प्रतियोगीता दर्पण - Special issue ऑन Economics

V. सामान्य विज्ञान
१. 5वी ते 10 वी क्रमिक पुस्तके
२. लुसेन्ट सामान्य विज्ञान / General Science
VI. गणित & बुद्धिमत्ता
१. जी किरण

VII. चालू घडामोडी
१.  सकाळ + महाराष्ट टाइम्स
२. द हिंदू किंवा इंडियन एक्सप्रेस ( कोणतेही एक )
३. PIB website (VIMP)- pib.nic.in

VII. Revision साठी Bee Publication चा नवीन अत्यंत उपयुक्त असे गाइड वापरा 

Excise Sub Inspector , Gr.C (Pre) & (Main) Competitive Examination - दुय्यम निरीक्षक राज्य उत्पादन शुल्क

दुय्यम निरीक्षक राज्य उत्पादन शुल्क 
माहिती आणि अभ्यासक्रम

जाहिरात - मार्च  २०१८ 
पूर्व परीक्षा - १० जून २०१८ 
मुख्य परीक्षा - ४ नोव्हेंबर २०१८ 

Click here to Download in PDF


पदाबद्दल माहिती 


अभ्यासक्रम व परीक्षापद्धत 






MPSC Rajyaseva Book List राज्यसेवा पूर्व परीक्षा पुस्तक सुची

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा - पुस्तक सुची
Mpsc Rajyaseva Prelim Books List 2018
📖राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2018-पुस्तक सुची

१)इतिहास-
(सर्वात कमी अभ्यास या विषयचा करा.खूप प्रश्न आपण वाचलेल्या पैकी नसतात.एकच पुस्तक वाचा चांगले आणि जेवढे आपल्याला येतील तेवढं प्रश्न इतरांना येतात.त्यामुळे जास्त वाचनाच्या फंदात नाका पडू)
           शालेय पाठ्यपुस्तक ४,५,६,७,८,११,१२           

           NCERT मराठी सारांश-विभोर बोठे-युनिक प्रकाशन

           प्राचीन  व मध्ययुगीन भारत -डॉ.बिरादार
आधुनिक भारताचा इतिहास -ग्रोव्हर/कोळंबे(यापैकी कोणतेही एक) 
महाराष्ट्राचा इतिहास- गाठाळ/कठारे(कोणतेही एक)आता वाचणे नाही झालं तरी काही फरक पडत नाही.मुख्य ला मात्र गरजेचे

(प्रश्नाचे स्वरूप खूपच बदलले आहे.खूप प्रश्न या पुस्तकात सापडत नाहीत.त्यामुळे खूप पुस्तके वाचण्याच्या फांदात न पडता जे वाचणार ते चांगले करा.जे प्रश्न कुठेच मिळत नाही ते कोणालाच परीक्षेमध्ये येत नाहीत.जास्त पुस्तके वाचण्याचा मोह टाळा आणि कमीत कमी वेळ या विषयाला द्या.)

२)भूगोल-

     शालेय पाठ्यपुस्तक ४,५,६,७,८,९,१०,११,१२ (हे चांगले केले तर 70% उत्तरे यातूनच येतात)

    NCERT मराठी सारांश-विभोर बोठे,युनिक प्रकाशन

   महाराष्ट्राचा भूगोल-सवदी/दीपस्तंभ/खतीब यापैकी कोणतेही एक  
    Atlas-student atlas oxford publication/सवदी/नवनीत प्रकाशन (यापैकी कोणतेही एक)यातील प्रश्नांचा खूप सराव करा.संकल्पना समजल्या शिवाय पुढे जाऊ नका.

3)अर्थशास्त्र–

  शालेय पाठ्यपुस्तक १०.११.१२  NCERT मराठी सारांश-विभोर बोठे,युनिक प्रकाशन  अर्थशास्त्र-रंजन कोळंबे आणि किरण देसले (दोन्ही महत्वाची)–हि पुस्तके लेटेस्ट वापरावीत  महाराष्ट्राची आर्थिक पाहणी 2016-17  Developmet book-किरण देसले(अत्यंत महत्वाचे)

४)विज्ञान-

शालेय पाठ्यपुस्तक ४,५,६,७,८,९,१०(80% प्रश्न या पुस्तकातून येतात.परंतु आपण ते काळजीपूर्वक वाचत नाही.आपण फक्त पुस्तके वाचून  संपवण्यावर भर देतो.काळजीपूर्वक वाचा.) 
NCERT- 8,9,10 (नाही वाचली तरी चालतात) 

सामन्य विज्ञान-ज्ञानदीप प्रकाशन/दीपस्तंभ प्रकाशन/युनिक प्रकाशन(कोणतेही 1) तुम्हाला ज्यातून वाचायला सोपे वाटते ते पुस्तक घ्या.पाठांतर करावे लागते.प्रश्नाचे स्वरूप तसे आहे.

५)राज्यव्यवस्था आणि पंचायतीराज

 शालेय पाठ्यपुस्तक ,८,९,१०,११,१२
 NCERT मराठी सारांश-विभोर बोठे,युनिक प्रकाशन Indian Polity-Laxmikant(वाचायला हवे.मुख्य परीक्षेत खूप प्रश्न यातून आले होते..मराठी मध्ये पण उपलब्ध आहे. )
 भारतीय राज्यव्यवस्था-रंजन कोळंबे/तुकाराम जाधव(यापैकी कोणतेही एक)
 पंचायती राज- किशोर लवटे

६)पर्यावरण-

शालेय पाठ्यपुस्तक ९,१०,११,१२पर्यावरण -तुषार घोरपडे,युनिक प्रकाशन
Shankar IAS नोट्स(इंग्लिश मध्ये आहे,जमले तर वाचासोबत पर्यावरण विषयक चालू घडामोडी करा.त्यावर खूप प्रश्न पडतात.

७)चालू  घडामोडी(दररोज 30 मिनिट)यासाठी जास्त ऑनलाइन अभ्यास करू नका
  लक्षवेध/एकनाथ पाटील/दत्ता सांगोलकर/देवा जाधवर/राजेश भराटे/कल्पवृक्ष/ज्ञानदीप/रमाकांत कापसे (कोणतेही एक वाचा,सर्व वाचण्याची गरज नाही)  

Magazine- लोकराज्य  परिक्रमा/युनिक बुलेटिन/ज्ञानदीप एक्सप्रेस(कोणतेही एक)


 मराठी वर्तमानपत्र -सकाळ/लोकसत्ता/महाराष्ट्र  टाइम्स(कोणतेही एक,खूप वेळ जात असेल तर वाचले नाही तरी चालेल,परंतु आसपास काय चालू आहे त्याबद्दल माहिती कळते.आपली वैचारिक पातळी वाढते.)
 सकाळ पेपर वार्षिकी(सोबत असावे)

8) पेपर २

  CSAT सिम्पलीफाइड(3rd एडिशन15 dec नंतर येईल)-डॉ.अजित थोरबोले,(passage कसे सोडवायचे त्याच्या tricks पहा.यातून दररोज 4 passage सोडवायचे.आपण कोठे चुकतो त्या लिहून काढायच्या आणि त्या दुरुस्त करायच्या.मागील प्रश्नपत्रिकेत कसे प्रश्न विचारलेत त्याचे analysis करा.यातील बुद्धिमत्ता आणि अंकगणित चे मागील प्रश्न पहा.)  याचा व्यवस्थित सराव केल्यास confidence आल्यावर इतर काही करण्याची गरज नाही

   अंकगणित–    *खालीलपैकी कोणते पण एक पुस्तक(जास्तीतजास्त सराव करा)

इंग्रजीमधील अगरवाल केले तर अतिउत्तम

i)सूजित पवार – युनिक प्रकाशन

ii)मिलींद पाटील – दीपस्तंभ प्रकाशन



  बुद्धिमत्ता–

*खालीलपैकी कोणते पण एक पुस्तक(जास्तीतजास्त सराव करा)

i)सूजित पवार – युनिक प्रकाशन

ii)मिलींद पाटील – दीपस्तंभ प्रकाशन

iii)अनिल अंकलगी यांचे पुस्तक



“Dont be serious but be sencere.”तुम्हाला study साठी

लक्षात घ्या हि पुस्तकांची परीक्षा नाही..कोणतेही पुस्तक घ्या..त्यातून तुम्ही परिक्षेकरिता तयार व्हायला हवे..एकदम पुस्तके विकत घेऊ नका..कारण पुस्तकाच्या edition मध्ये सारखे बदल होत असतात..खूप जणांनी सांगितलेले बुकलिस्ट वेगवेगळी असू शकते..म्हणून सर्व जण जे सांगितले ते सर्व पुस्तके विकत घेऊ नका..कोणतेही बुकलिस्ट वापरा..परंतु एकाच विषयाची भरमसाठ पूस्तके घेऊ नका..
सौजन्य : अजित थोरबोले , उपजिल्हाधिकारी 

    MPSC Rajyaseva Book List


    राज्यसेवा पूर्व परीक्षा - पुस्तक सुची
    Mpsc Rajyaseva Books List
    १)इतिहास-
    •  शालेय पाठ्यपुस्तके ४ थी ते ११ वी 
    •  प्राचीन  व मध्ययुगीन भारत - डॉ.बिरादार(ज्ञानदीप प्रकाशन)
    •  आधुनिक भारताचा इतिहास - ग्रोव्हर/जयसिंगराव पवार
    •  महाराष्ट्राचा इतिहास- गाठाळ/कठारे
    २)भूगोल-
    •      शालेय पाठ्यपुस्तके  ४ थी ते ११ वी 
    •     NCERT- ११,१२
    •    भारत व  महाराष्ट्राचा भूगोल-सवदी/दीपस्तंभ/खतीब यापैकी कोणतेही एक
    •   Atlas-student atlas oxford publication/सवदी/नवनीत प्रकाशन 
    3)अर्थशास्त्र
    •   शालेय पाठ्यपुस्तके १० वी ते १२ वी 
    •   अर्थशास्त्र- रंजन कोळंबे आणि किरण देसले 
    •   महाराष्ट्राची आर्थिक पाहणी 2015-16
    •   अर्थशास्त्र भाग २ -किरण देसले
    ४)विज्ञान-
    • शालेय पाठ्यपुस्तक ८ वी ते १० वी 
    •  सामन्य विज्ञान- Lucent
    ५)राज्यव्यवस्था आणि पंचायतीराज
    •  Indian Polity- Laxmikant
    • भारतीय राज्यव्यवस्था - रंजन कोळंबे/तुकाराम जाधव
    • पंचायती राज- खंदारे 
    ६)पर्यावरण-
    • शालेय पाठ्यपुस्तके ९ ते १२ 
    • पर्यावरण -तुषार घोरपडे,युनिक प्रकाशन
    • Shankar IAS नोट्स
    ७)चालू  घडामोडी
    •   Magazine- लोकराज्य/परिक्रमा/युनिक बुलेटिन
    •  मराठी वर्तमानपत्र -सकाळ/महाराष्ट्र  टाइम्स
    8) पेपर २

    • आकलन :  रविवारच्या पुरवणी मधील लेख (सकाळ /लोकसत्ता /महाराष्ट्र टाईम )
    •   अंकगणित – जी. किरण 
    •  बुद्धिमत्ता (Verbal/Non Verbal)- अरिहंत प्रकाशन 

    ८)इतर उपयोगी-
    • अजितकुमार चा  ठोकळा( revision साठी)
    •  २०१५-१६ आर्थिक पाहणी 

    YCMOU All Ebooks Free Download

    YCMOU चे सर्व पुस्तके येथे Download करा 


    01. Agricultural Science
    02. Architecture, Science and Technology
    03. Commerce and Management
    04. Computer Science
    05. Continuing Education
    06. Education
    07. Health Science
    08. Humanities and Social Sciences
    09. Academic Services Division
    School of Education
     Bachelor of Education (B.Ed)

    --- Ebooks : Free download ---
     Sr.
     No
     Code  Name of E-book Click Here
    01EDU426  शैक्षणिक तंत्रविज्ञान (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    02EDU427  शिक्षक आणि बालशिक्षण - भाग १ (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    03EDU427  शिक्षक आणि बालशिक्षण - भाग २ (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    04EDU428  शिक्षक आणि स्वयंसहाय्य गट - भाग १ (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    05EDU428  शिक्षक आणि स्वयंसहाय्य गट - भाग २ (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    06EDU429  मूल्यशिक्षण (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)  Plz. wait
    07EDU430  प्राथमिक शिक्षकांसाठी इंग्रजी : भाग १  (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    08EDU431  प्राथमिक शिक्षकांसाठी इंग्रजी : भाग २  (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    09EDU432  प्राथमिक शिक्षकांसाठी इंग्रजी : भाग ३  (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    10EDU433  शिक्षणातील संज्ञापन प्रकार (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    11EDU434  प्राथमिक स्तरावरील शिक्षण व शिक्षकाची कार्ये (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    12EDU435  माध्यमिक स्तरावरील शिक्षण व शिक्षकाची कार्ये (वैकल्पिक अभ्यासक्रम)Click Here
    13EDU436  कृतिसंशोधन Click Here
    14EDU476  सैद्धांतिक भागांवरील प्रात्यक्षिके कार्यफाईल Click Here
    15EDU477  सूक्ष्म अध्यापनाशी संबंधित प्रात्यक्षिके कार्यफाईल Click Here
    16EDU478  सरावपाठ संबंधित प्रात्यक्षिके कार्यफाईल - भाग १Click Here
    17EDU478  सरावपाठ संबंधित प्रात्यक्षिके कार्यफाईल - भाग २Click Here
    18EDU479  अभ्यासपूरक प्रात्यक्षिके कार्यफाईलClick Here
    19EDU480  स्वाध्याय पुस्तिकाClick Here
    20EDU481  नमुना प्रश्नपत्रिका व उत्तरलेखन Click Here

    राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ चे स्वरूप व अभ्यास नियोजन

                          राज्यसेवा पूर्व परीक्षा चे स्वरुप

    एमपीएससी राज्यसेवा परीक्षा आयोगाने त्यांच्या प्रीलियमचा पॅटर्न बदललाय. हा पॅटर्न ब‍-याच अंशी यूपीएससीसारखा आहे. एप्रिल २०१७  महिन्यातील प्रस्तावित राज्यसेवा पूर्व परीक्षा या नव्या पॅटर्ननुसार होईल. या नव्या पॅटर्नबद्दल थोडंसं. 
    एमपीएससीने प्रीलियमच्या अभ्यासक्रम म्हणजे युपीएससीच्या प्रीलियमच्या अभ्यासक्रमाची कॉपीपेस्ट आवृत्ती आहे. त्यात भर फक्त महाराष्ट्र या शब्दाची आहे. अभ्यासक्रमात ज्या ज्या ठिकाणी देश वा भारत आहे तेथे राज्यमहाराष्ट्र हे शब्द अॅड केले आहेत. बाकी अभ्यासक्रम सेम टू सेम.
    अभ्यासक्रम आणि त्याचं स्वरूप : 
    प्रीलियमसाठी प्रत्येकी २०० गुणांच्या दोन प्रश्नपत्रिका असतील. दोन तास वेळ असेल. या वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्नपत्रिका मराठी व इंग्रजीत असतील. 

    पेपर- १ (गुण २००- २ तास) 

    १ .राज्य , राष्ट्रीय , आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वपूर्ण चालू घडामोडी. 
    २ .भारताचा इतिहास (महाराष्ट्राच्या विशेष संदर्भासह) आणि भारतीय राष्ट्रीय चळवळ 
    ३. महाराष्ट्र , भारत आणि जगाचा भूगोल- भौतिक , सामाजिक आणि आर्थिक
    ४ .महाराष्ट्रभारत - राज्यव्यवस्था आणि शासन- राज्यघटना , राजकीय व्यवस्था ,पंचायती राज , शहरी प्रशासन , शासकीय धोरणं , हक्कविषयक घडामोडी आदी 
    ५ .आर्थिक आणि सामाजिक विकास- शाश्वत विकास , गरिबी , समावेशन ,लोकसंख्याविषयक मुद्दे , सामाजिक धोरणं इ.
    ६ .पर्यावरणीय परिस्थिती , जैव विविधता ,हवामान बदल यामधील सर्वसामान्य मुद्दे , सामान्य विज्ञान 
    जुन्या अभ्यासक्रमाशी तुलना 
    पेपर -१ मध्ये जुन्या प्रीलियमच्या तुलनेत बरेच बदल आहेत. आर्ट‍्समधली इतिहास ,भूगोल व राज्य व्यवस्था यावर स्वतंत्र तीन विभाग केलेत. त्याचा अभ्यासही विस्तारलाय. भूगोलामध्ये महाराष्ट्राबरोबरीनेच भारत व जगाचाही अंतर्भाव आहे. महाराष्ट्रातील समाजसुधारक व त्यांची कार्ये हा विषयही गाळलाय. वाणिज्य आणि अर्थव्यवस्था घटकांमध्ये सामाजिक विकासाला जास्त महत्त्व दिलंय. कृषि घटक तर पार बादच केला आहे. विज्ञान व तंत्रज्ञानाऐवजी सामान्य विज्ञानाचा समावेश केलाय. या विषयातील तपशील दिलेला नाही. बुध्दिमापन विषयक प्रश्नांचा अंतर्भाव पेपर २ मध्ये केलाय. 
    नवीन अभ्यासक्रमासाठी अभ्यास कसा कराल 
    पेपर १ साठी 
    1) वस्तुनिष्ठ माहिती - यामध्ये आकडेवारी , तारखा , कलमे , कायद्याच्या अंमलबजावणीचे वर्ष , व्यक्ती/ प्रदेशांची नावे इ.चा समावेश होईल. उदा. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यावर मुंबई उच्च न्यायालयाचे प्रथम मुख्य न्यायमूर्ती कोण होत ? 
    2) संकल्पनांवर आधारीत प्रश्न 
    आपण वस्तूनिष्ठ माहिती पाठांतराने लक्षात ठेवू शकतो. मात्र संबंधित संकल्पना समजून घ्या. उदा. भारतीय राज्यघटनेने संसदीय लोकशाहीचा स्वीकार केला ही वस्तुनिष्ठ माहिती आहे. मात्र संसदीय लोकशाही म्हणजे काय ? हा संकल्पनेवर आधारीत प्रश्न आहे. 
    3) विश्लेषणात्मक / प्रयोजनात्मक प्रश्न 
    नुसताच नियम वा कायदा माहीती असणं महत्त्वाचं नाही तर त्याचं विश्लेषण करता आलं पाहिजे. उदा. महाराष्ट्र राज्याच्या मंत्रिमंडळामध्ये मंत्र्यांची कमाल संख्या किती असू शकते? यामध्ये ९१ व्या घटनादुरुस्तीनुसार मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची कमाल संख्या कनिष्ठ सभागृहाच्या एकूण संख्येच्या १५ % इतकीच असते. महाराष्ट्र विधानसभेची एकूण सदस्यसंख्या २८८ आहे. त्याच्या १५ टक्के म्हणजेच महाराष्ट्र राज्यामध्ये मंत्र्यांची कमाल संख्या ४३ असू शकते. 
    4) आर्थिक व सामाजिक विकासाच्या अभ्यासासाठी शासकीय योजनांची पूर्ण माहिती घेणं आवश्यक. केंद्राचा व राज्याचा आर्थिक पाहणी अहवाल अभ्यासा. रोजचा पेपर वाचा. इतिहास , भूगोल , राज्य शास्त्र , विज्ञान यांच्या मूलभूत अभ्यासासाठी आठवी ते बारावीची पुस्तकं वाचा. 


    पेपर- २ (गुण २००-२ तास) 

    आकलन (कॉम्प्रिहेन्शन) 
    इंटरपर्सनल स्किल्स (कम्युनिकेशन स्किलसह) 
    तर्कशुद्ध युक्तिवाद आणि मीमांसा/ पृथ:करण क्षमता (लॉजिकल रिझनिंग आणि अॅनालिटिकल अॅबिलिटी) 
    निर्णय क्षमता व प्रश्नांची उकल ( डिसिजन मेकींग आणि प्रॉब्लेम सॉल्व्हिंग) 
    सामान्य बुद्धिमापन क्षमता (जनरल मेंटल एबिलिटी) 
    बेसिक न्यूमरसी , डेटा इंटरप्रिटेशन (चार्ट , ग्राफ , टेबल्स) (दहावीचा स्तर असेल) 
    इंग्लिश व मराठी भाषा आकलन क्षमता - कॉम्प्रिहेन्शन स्किल (दहावीस्तर) 
    कॉम्प्रिहेन्शन
    यात आकलन क्षमतेची परीक्षा घेतली जाते. उता‍ऱ्यावर प्रश्न , पॅराग्राफ उलटेसुलटे करुन त्याची संगती लावणं , वाक्यरचना ओळखणं , योग्य शब्दाची निवड करणं , समानार्थी-विरुद्धार्थी शब्द लिहीणं अशा अनेक गोष्टी त्यात येतात. 
    लॉजिकल रिझनिंग आणि अॅनॅलॅटिकल अॅबिलिटी 
    यामध्ये एखाद्या गोष्टीचा तर्कशुद्ध विचार करण्याची क्षमता जोखली जाते. दोन विधानांचा परस्परसंबंध , त्यावरचं अनुमान काढावं लागंत. 
    डिसिजन मेकिंग आणि प्रॉब्लेम सॉल्व्हिंग
    प्रशासकीय अधिकारी म्हणून काम करताना सतत विविध प्रश्नांना- समस्यांना सामोरं जावं लागतं. त्यावेळी समस्येचा सर्वांगीण विचार करून योग्य , अधिकाधिक जनतेला उपयोगी ठरेल , असा निर्णय घ्यावा लागतो. प्रीलियमचे काही प्रश्न हे या क्षमतेची चाचपणी करणारे असतील. 
    जनरल मेंटल एबिलिटी : 
    आत्तापर्यंत सामान्य अध्ययनाच्या पेपरमध्ये या घटकाचा समावेश असे. आता नवीन पेपर (पेपर दोन) मध्ये याचा समावेश आहे. यामध्ये काळ , काम , वेग , गुणोत्तर , कोडिंग ,डिकोडिंग , प्रोबॅबिलिटी , घड्याळ , कॅलेंडर , दिशा आदींवर आधारित प्रश्न असतात. 
    बेसिक न्यूमरसी आणि डेटा इंटरप्रिटेशन
    यात आकड्यांमधील संबंध ओळखून क्रम किंवा रिक्त स्थानं भरणं , लसावि/ मसाविवर आधारित प्रश्न , सरासरी , वयांचे गुणोत्तर नफा-तोटा , क्षेत्रफळ , आकारमान ,प्रोबॅबिलिटी आदींवर आधारित प्रश्नांचा समावेश होतो. तर डेटा इंटरप्रिटेशनमध्ये आकृती ,ग्राफ , टेबल्स याचं आकलन करणं अपेक्षित असतं. कॉम्प्रिहेन्शन तसंच न्यूमरसीचे प्रश्न हे दहावीस्तराचे असणार आहेत , असंही जाहीर केलं गेलंय. त्यामुळे त्याचा नियमित सराव हमखास यश देऊ शकेल. 
    इंटरपर्सनल स्किल्स (कम्युनिकेशन स्किलसह) : 
    सरकारी नोकरीत उच्चपदावर काम करत असताना अनेक व्यक्ती , संस्था , राजकारणी ,अधिकारी , कर्मचारी आदींशी नियमित संपर्क येत असतो. त्यावेळी तुमची इंटरपर्सनल स्किल्स आणि कम्युनिकेशन स्किल्स कामाला येतात. 

    Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
    Blogger Widgets